عرفان خراسان

شناختی علمی، فرهنگی از پدیدار های باطنی در آسمان وجود آدمی

عرفان خراسان

شناختی علمی، فرهنگی از پدیدار های باطنی در آسمان وجود آدمی

عرفان خراسان

سلام به شما! خوش آمدید!

- عرفان خراسان، به کوشش مردمی دانشی، به ویژه گروه عرفان دانشگاه آزاد نیشابور راه اندازی شده و موضوع آن بررسی مسائل باطنی است.
- اینجا فضایی است برای گفتگو، میدانی است برای شکوفایی، پنجره ای است به سوی زیبایی.

**** سخن هفته:

- در راه یگانگى نه کفر است و نه دین
یک گام ز خود برون نه و راه ببین‏

اى جان و جهان! تو راه اسلام گزین
با مار سیه نشین و با خود منشین‏ (بوسعید ابوالخیر؛ منقول در نفحات جامی، به کوشش محمود عابدی، 309)


- جمله خیالات جهان ، پیش خیال او روان
مانند آهن پاره ها ، در جذبه ی آهن ربا

- اندیشه ها مرغان هوایی اند.
اندیشه ها لطیف اند،
بر ایشان حکم نتوان کردن که نحن نحکم بالظاهر والله یتولی السرائر.

آن اندیشه ها را حق تعالی پدید می آورد در تو.
تو نتوانی آن را به صدهزار جهد و لاحول از خود دور کردن.
(مولوی، فیه مافیه)

- عشق، مردم خوار است؛ بی عشق، مردم خار است. (خواجه
عبدالله انصاری، رساله دل و جان)


- دل من ارزنی

عشق تو کوهی

چه سایی زیر کوهی

ارزنی را؟ (رودکی سمرقندی)

- صدشکر که دیدیم چو ما بی دل و دین بود
آن را که لقب عاقل و فرزانه نهادیم (حافظ)

- به ملازمان سلطان که رساند این دعا را
که به شکر پادشاهی ز نظر مران گدا را (حافظ)

- شنیده‌ام سخنی خوش که پیر کنعان گفت
فراق یار نه آن می‌کند که بتوان گفت

حدیث هول قیامت که گفت واعظ شهر
کنایتیست که از روزگار هجران گفت (حافظ)

- باده نوشی که در او روی و ریایی نبود
بهتر از زهد فروشی که در او روی و ریاست! (حافظ)

- حدیث از مطرب و می گو و راز دهر کمتر جوی
که کس نگشود و نگشاید به حکمت این معما را (حافظ)

- بر هر چه همی لرزی می دان که همان ارزی
زین روی دل عاشق از عرش فزون باشد! (مولوی)

- لحظه ها عریانند
به تن لحظه خود جامه اندوه مپوشان هرگز! (سهراب)

- فلسفه، تمرین مردن است. (سقراط)

- میوه ی کدام فصلی
که هیچ وقت نمی رسی ... (اشغالگر)

- امام جعفر صادق (ع):
«إن الدین عند الله الاسلام» آن چیزی است که صاحبش را از وسوسه های شیطان و خطرهای نفس (هواجس) و عذاب آخرت به سلامت دارد. (سلمی، مجموعه آثار، ج1، ص 24)


- قال الجنید:
حقایق بیزارند از اینکه براى دل‏ها چیزى براى تفسیر و تأویل باقى گذارند. (ترجمه مهدی محبتی، ص 368)

آخرین نظرات
     استاد محسن غرویان یکی از دانشی مردمِ نیشابور است که اکنون چهره ای ملی پیدا کرده است. اخلاق نیک و رفتاری راست پیشه و نگاه نواندیش و روزآمد و در عین حال مقید به دین او را در پایه یکی از سرمایه های فرهنگی کشور مطرح کرده و گمان ما بر آن است که در آینده بیشتر از او خواهیم شنید.
    محسن غرویان درباره فعالیت تفکر حجتیه می‌گوید: تفکر انجمن حجتیه تفکری است که در بسیاری از گروه های مختلف دیده می‌شود ولو اینکه به نام انجمن حجتیه نباشد. در حقیقت نوع نگاه آنها به مسائل سیاسی اجتماعی نگاه آنها به انقلاب و نظام نگاه مشترک است. گروه‌های دیگری هم ممکن است باشند با عناوین و نام‌های دیگری ولی همان تفکر را داشته باشند. منظور از فعالیت این است و این وجود دارد.

    بار دیگر خبر از فعالیت‌های پشت پرده منتشر شده است. این بار اما موضوع بر سر انجمن حجتیه است. انجمنی که در   سال 62 و بعد از انتقاد امام خمینی (ره) به آن با دستور محمود حلبی رییس آن منحل اعلام شد. روز گذشته روزنامه جمهوری اسلامی در ستون "جهت اطلاع" خود از فعالیت این انجمن در شهرستان‌ها و با شرایط خاص خبر داده است.

 

   به گزارش آفتاب، "دور جدید تحرکات انجمن حجتیه در شهرهای مختلف آغاز شده است. براساس بخشنامه‌های رهبران این انجمن به زیرمجموعه خود، پیروان این انجمن در شهرهای مختلف باید مواردی را رعایت کنند تا بتوانند بدون برخورد با مانع به فعالیت‌های خود ادامه دهند. اول آنکه ملاحظات حفاظتی را با استفاده از کدهای ایمنی ویژه هر شهر به هنگام رفت و آمد رعایت نمایند. دوم آنکه در جلسات خود با نصب عکس‌هائی از امام خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای، حساسیت‌ها نسبت به خود را کاهش دهند. و سوم آنکه با طبقه‌بندی اطلاعات ماهیت واقعی انجمن حجتیه مخفی نگهداشته شود. انجمن حجتیه در دوران رژیم پهلوی زیر پوشش مبارزه با بهائیت و ترویج مهدویت، با سیاست‌های آن رژیم همراهی می‌کرد و به ترویج اسلام منهای سیاست می‌پرداخت و پرهیز از هرگونه تعرض به شاه، آمریکا و اسرائیل بخشی از منشور این انجمن بود."

 

   با وجود انحلال این انجمن در سال‌های دور اما گویا تفکر وابسته به این انجمن همچنان فعال است.در همین زمینه خبرنگار «آفتاب» گفت‌وگویی با محسن غرویان انجام داده است. محسن غرویان از مدرسان حوزه علمیه مطرح می‌کند که این تفکر همچنان باقی و درحال فعالیت است.

   این گروه امکان فعالیت دارند؟

  اگر منظور شما از امکان فعالیت این است که آن تفکر و نگاه همچنان باقی است و افرادی علاقه به آن تفکر و نگاه انجمن حجتیه دارند؛ بله. در حال حاضر هم در حد جذب افراد، جلسه گذاشتن، مقاله و سخنرانی این امکان وجود دارد و واقع هم می شود. تفکر انجمن حجتیه تفکری است که در بسیاری از گروه های مختلف دیده می شود ولو اینکه به نام انجمن حجتیه نباشد. در حقیقت نوع نگاه آنها به مسائل سیاسی اجتماعی نگاه آنها به انقلاب و نظام نگاه مشترک است. گروه های دیگری هم ممکن است باشند با عناوین و نام های دیگری ولی همان تفکر را داشته باشند. منظور از فعالیت این است و این وجود دارد.

 

این انجمن در چه شرایط و سازوکاری شروع به فعالیت می‌کنند؟ آیا چارچوب خاصی را می‌طلبد؟

 

نه، به نظر من در هر شرایطی این انجمن فعالیت‌هایی می‌کنند و جلساتی دارند. مثلا به شکل دعا؛ دعای ندبه دعای کمیل. این بحث‌ها را می کنند. اما ریز فعالیت‌ها یکسان نیست. البته ساختار تشکیلات انجمن حجتیه در همان اوایل پیروزی انقلاب که امام فرمودند این تفکر، تفکر غلطی است؛ خود مرحوم شیخ محمود حلبی که رییس انجمن حجتیه بود رسما اعلام کرد که ما دیگر تشکیلاتی به نام انجمن حجتیه نداریم.

 

انجمن حجتیه هم ابتدا تشکیلاتی بود فعال در سراسر کشور برای مبارزه با بهاییت، مبارزه با تفکر بهایی و بابی‌گری. بیشتر انجمن مربوط به امام زمان بود و انجمن حجتیه‌ای‌ها را به نام انجمن امام زمانی‌ها می‌شناختند. پس از صحبت‌های امام (ره) شیخ محمود حلبی رسما اعلام کرد که دیگر چنین تشکیلات و انجمنی نداریم. ولی تفکر آنها همچنان در عده‌ای باقی است و عمده آن هم مسئله جدایی دیانت از سیاست است.

 

پس این سازوکارها هیچ ربطی به دولت خاص یا شرایط فرهنگی اجتماعی ندارد که گفته شود در یک دولت خاص ممکن است فعال شوند و در دولت بعد دیگر فعال نباشند یا در این شرایط فرهنگی اجتماعی فعال شوند و با تغییر شرایط از فعالیت باز بمانند؟

 

به هر حال دولت‌هایی هم که بر سر کار می‌آیند از آدم‌هایی درست شده است. مثلا دولت قبل آقای احمدی‌نژاد و آقای مشایی کارهایی می‌کردند به اسم امام زمان و اینکه با امام زمان ارتباط دارند. صندلی خالی در جلسه هیات دولت قرار می‌دادند و مدعی بودند که این صندلی امام زمان است. حرف‌هایی می‌زدند که اینها غرابت زیادی به تفکرات انجمن حجتیه داشت. لذا می‌گفتند انجمن حجتیه در زمان آقای احمدی‌نژاد بروز و ظهور پیدا کرد و نفوذ و زمینه فعالیت پیدا کردند. اگر منظورتان به این معنا است، چرا انجمن حجتیه در بعضی دولت‌ها زمینه را مساعد می‌بیند و آن تفکر بیشتر بروز می‌کند اما در بعضی از دولت‌ها نه کمرنگ تر می‌شود.

 

شما که خود در حوزه‌های علمیه فعال هستید، نشانی از این تحرکاتی که اعلام شده است را دیده‌اید؟

 

من خود قبل از انقلاب و قبل از طلبه شدن در انجمن حجتیه بودم. آنجا درس می‌خواندم و در جلسات شرکت می‌کردم و بعد از آن خود نیز در این انجمن مدرس شدم. اما اینها برای قبل از پیروزی انقلاب است. از بعد از انقلاب من وارد حوزه شدم بنابراین ارتباط نزدیکی با آنها نداشتم و ندارم. الان هم تحرک خیلی باز و روشنی به نام انجمن حجتیه نمی بینم. آنچه که می‌بینم گاهی همان تفکرات این انجمن است. تفکرات حجتیه ای است که در گروه‌های مختلف مذهبی، حوزه و خارج حوزه گاهی رگه هایی از تفکرات را می‌بینم که به آن اشاره کردم.

 

آیا امکان وجود مرکز یا موسسه‌ای که اعضای این انجمن و تفکر آنها در آن فعالیت کنند، چیزی مانند اتاق فکر وجود دارد؟

 

نه به این اندازه من در این مورد اطلاع ندارم. البته شنیده‌ام که انجمن حجتیه سایت و تشکیلات دارد و افرادی هستند در تهران اصفهان، مشهد و جاهای مختلف که همین حرف‌ها را می‌زنند و همین افکار را پخش می‌کنند؛ به نام انجمن حجتی‌ای. اما اینکه سازمان یا مرکز خاص خیلی آشکار و واضح باشد اطلاعی ندارم. شاید هم وجود دارد من خبر ندارم. من چون خیلی وقت ندارم و سروکارم در درس و بحث‌های خودم هست خیلی به دنبال کشف آن حلقه‌ها و اتاق فکرها نبوده‌ام.

 

گروه‌هایی که از آنها یاد می‌کنید چه گروه‌هایی هستند و چه رگه‌هایی از این تفکرات را دارند؟

 

گروه‌هایی که به ولایت فقیه معتقد نیستند. مطرح می‌کنند که در زمان غیبت نباید فعالیت سیاسی کرد و تشکیل حکومت به عهده ما نیست بلکه خود امام زمان باید بیایند و تشکیل حکومت دینی بدهند. جدایی دین از سیاست را مطرح می‌کنند. اینکه دین از سیاست جدا است و وظیفه ما فقط دعا کردن و نمازخواندن است. اینکه نمی توانیم جامعه را اصلاح کنیم، یا تفکراتی که به عنوان نمونه تلویزیون نگاه کردن را حرام می‌دانند. یا درس خواندن خانم‌ها یا فعالیت سیاسی خانم‌ها را حرام می دانند و مورد اشکال قرار می‌دهند. معتقدند که زن فقط باید در خانه محبوس باشد. اینها همه رگه‌های مختلفی از نوع تفکر انجمن حجتیه هستند.

 

نمونه دیگری را نام ببرم که خودم نیز با آن سروکار دارم. بعضی از این گروه هایی که تفکر حجتیه ای دارند با فلسفه، عرفان، فیلسوفان و اساتید فلسفه مخالفت می کنند. یکی از رگه‌های اصلی انجمن حجتیه این است که با خواندن فلسفه و عرفان مخالف هستند و بیشتر تکیه بر خواندن احادیث دارند. الان هم در حوزه ها و شهرهای مختلف افرادی اینچنین هستند. این هم یک وجه نسبت دادن افراد و گروه ها به انجمن حجتیه است. گرچه به نظر من کلیت ندارد یعنی نمی شود هر کسی را که با فلسفه و عرفان و مسائل عقلی و عرفانی مخالفت می کند بگوییم حجتیه ای است. اما غالبا در انجمن حجتیه تفکر غالب مخالفت با فلسفه و فیلسوفان و عرفا و عرفان است.

 

عمده‌ترین خطر فکری این انجمن جدایی دین از سیاست است یا موارد دیگری را هم شامل می‌شود؟

 

عمده‌ترین خطر فکری آنها همین است. حالت اخباری گری، تفکرات ضد حضرت امام و مقام معظم رهبری در مسائل سیاسی اجتماعی، تفکرات ضد فلسفه و عرفان و گرایش‌های افراطی به اخباری‌گری نیز هست که اینها خطرات اعتقادی و زیربنایی این انجمن است.

برای آشنایی بیشتر با استاد این دو پیوند را پیگیری کنید:

- پایگاه استاد محسن غرویان

- محسن غرویان در ویکی پدیا

نظرات  (۱)

۰۵ آذر ۹۳ ، ۲۱:۱۲ مهناز مظفری
با تشکر ازشما استاد عزیز

وچقدر شهرمان به وجود چنین اندیشمندانی که از بطن و متن مردم برخاسته باشندنیاز دارد.

دعایمان بدرقه راهشان باد.