عرفان خراسان

شناختی علمی، فرهنگی از پدیدار های باطنی در آسمان وجود آدمی

عرفان خراسان

شناختی علمی، فرهنگی از پدیدار های باطنی در آسمان وجود آدمی

عرفان خراسان

سلام به شما! خوش آمدید!

- عرفان خراسان، به کوشش مردمی دانشی، به ویژه گروه عرفان دانشگاه آزاد نیشابور راه اندازی شده و موضوع آن بررسی مسائل باطنی است.
- اینجا فضایی است برای گفتگو، میدانی است برای شکوفایی، پنجره ای است به سوی زیبایی.

**** سخن هفته:

- در راه یگانگى نه کفر است و نه دین
یک گام ز خود برون نه و راه ببین‏

اى جان و جهان! تو راه اسلام گزین
با مار سیه نشین و با خود منشین‏ (بوسعید ابوالخیر؛ منقول در نفحات جامی، به کوشش محمود عابدی، 309)


- جمله خیالات جهان ، پیش خیال او روان
مانند آهن پاره ها ، در جذبه ی آهن ربا

- اندیشه ها مرغان هوایی اند.
اندیشه ها لطیف اند،
بر ایشان حکم نتوان کردن که نحن نحکم بالظاهر والله یتولی السرائر.

آن اندیشه ها را حق تعالی پدید می آورد در تو.
تو نتوانی آن را به صدهزار جهد و لاحول از خود دور کردن.
(مولوی، فیه مافیه)

- عشق، مردم خوار است؛ بی عشق، مردم خار است. (خواجه
عبدالله انصاری، رساله دل و جان)


- دل من ارزنی

عشق تو کوهی

چه سایی زیر کوهی

ارزنی را؟ (رودکی سمرقندی)

- صدشکر که دیدیم چو ما بی دل و دین بود
آن را که لقب عاقل و فرزانه نهادیم (حافظ)

- به ملازمان سلطان که رساند این دعا را
که به شکر پادشاهی ز نظر مران گدا را (حافظ)

- شنیده‌ام سخنی خوش که پیر کنعان گفت
فراق یار نه آن می‌کند که بتوان گفت

حدیث هول قیامت که گفت واعظ شهر
کنایتیست که از روزگار هجران گفت (حافظ)

- باده نوشی که در او روی و ریایی نبود
بهتر از زهد فروشی که در او روی و ریاست! (حافظ)

- حدیث از مطرب و می گو و راز دهر کمتر جوی
که کس نگشود و نگشاید به حکمت این معما را (حافظ)

- بر هر چه همی لرزی می دان که همان ارزی
زین روی دل عاشق از عرش فزون باشد! (مولوی)

- لحظه ها عریانند
به تن لحظه خود جامه اندوه مپوشان هرگز! (سهراب)

- فلسفه، تمرین مردن است. (سقراط)

- میوه ی کدام فصلی
که هیچ وقت نمی رسی ... (اشغالگر)

- امام جعفر صادق (ع):
«إن الدین عند الله الاسلام» آن چیزی است که صاحبش را از وسوسه های شیطان و خطرهای نفس (هواجس) و عذاب آخرت به سلامت دارد. (سلمی، مجموعه آثار، ج1، ص 24)


- قال الجنید:
حقایق بیزارند از اینکه براى دل‏ها چیزى براى تفسیر و تأویل باقى گذارند. (ترجمه مهدی محبتی، ص 368)

آخرین نظرات

تواضع از منظر شیخ اجلّ سعدی شیرازی و فرهنگ اسلامی
استاد سخن سرای فارس به عنوان یک مصلح اجتماعی، بوستان را در ده باب و به منظور اصلاح و تربیت نگاشته است. هرچند که خود هدف از سرودن بوستان را تحفه ای برای دوستان می داند. روانی اشعار و ذوق منحصر به فردش در گزینش موضوعات، سبب اوج این شاعر نامی در طی قرن ها شده است.
تواضع چهارمین باب بوستان است. پیش از مطالعه این موضوع برخی سوالات ذهن را به خود مشغول می دارد:
تواضع چیست؟ دامنه و محدوده تواضع تا کجاست؟ آیا تواضع در برابر تمام اقشار جامعه امری پسندیده محسوب می شود؟ آیا فرد متواضع مورد سوء استفاده برخی افراد جامعه قرار نمی گیرد؟ تواضع و عزّت نفس چه رابطه ای با یکدیگر دارند؟ در قرآن و احادیث، تواضع چه جایگاهی دارد و با چه الفاظی بکار رفته است؟
در فرهنگ لغت دهخدا تواضع در این معانی بکار رفته است: وضیع شدن، فروتنی نمودن، فروتنی کردن،  نرم گردنی و خواری نمودن، خود را فرونهادن، فروتنی، نرمی، نرمی کردن، افتادگی، شکسته نفسی، خفض جناح، خضوع و فروتنی و فرمانبرداری، تذلل و تخاشع، ضد تکبر.
مصادیق انسان متواضع درحکایت های بوستان:
-  بندگی در مقابل خداوند
-  متواضع مقابل حریص، جهانسوز و سرکش
-  ضدّ دیو
-  حقیر دیدن خویش
-  نیستی خویش
-  افکنده داشتن تن و جسم
-  خود را مستحق بلا دانستن
-  عدم تکبّر
-  خوش اخلاقی و عدم تند خویی
-  دیگران را به چشم حقارت ندیدن
-  عدم عیب جویی و سرزنش دیگران
-  عدم تکیه بر طاعت و عبادت خویش
-  اظهار عجز و مسکینی بر آستان دوست
-  عذر تقصیر طاعت آوردن در بارگاه الهی
-  عدم دلیری در پیشگاه بزرگان
-  سازش با دیگران
-  صبر بر جفای نادان
-  فروگذاشتن نام و فردیت
-  فروخوردن خشم
-  سکوت در برابر سنگ ملامت کنندگان

سعدی عزّت نفس را در وصول به کمالات والای معنوی می بیند نه در جایگاه اجتماعی افراد و برخورداری از نعمت و ثروت. تواضع عامل رشد انسان ، زمینه ساز افزایش صبر و تحمل افراد و مقدمه آموزش علم و ادب است.
در فرهنگ اسلامی کلماتی هم ردیف تواضع به کار رفته است از آن جمله: خضوع، خشیت، خشوع. هر چند اختلاف معنایی ظریفی میان آن ها وجود دارد. در قرآن کریم واژه تواضع به کار نرفته است اما واژگان و تعابیر دیگری وجود دارد که تقریباً همین معنا را می‌رساند. مانند خشوع، خشیت، إخبات، ذلّت، و خفض جناح، هون.«وَعِبَادُ الرَّحْمَنِ الَّذِینَ یَمْشُونَ عَلَى الأرْضِ هَوْنًاوَإِذَاخَاطَبَهُمُا الْجَاهِلُونَ قَالُواسَلامًا»(سوره‏فرقان،آیه‏63)

شاید آوردن برخی احادیث در باب تواضع هم خالی از لطف نباشد:
هر که نعمتى دارد درمعرض حسد است مگر آنکه تواضع‏ دارد.
هر که براى خدا فروتنى کند خدایش رفعت دهد و هر که تکبر کند خدا او را پست کند.
هر انسانى در سر خویش حکمتى دارد که به دست فرشته‏ایست وقتى تواضع‏ کند فرشته را گویند حکمت او را بر آر و چون تکبر کند به‏ فرشته گویند حکمت او را فرو بر.
عاقل آن است که با سبکسر بردبارى کند و از ستمگر درگذرد و با زیردستان تواضع‏ کند و از زیردستان در راه نیکى سبقت جوید و چون خواهد سخن کند بیندیشد اگر نیک باشد بگوید و بهره برد و اگر بد باشد سکوت کند و سالم ماند.
همنشینى با فقیران از لوازم تواضع‏ است.
با استاد و با شاگرد خود تواضع‏ کنید و با دانشمندان سرکش مباشید.
بهترین کارها سه چیز است، تواضع‏ به هنگام دولت و عفو به هنگام قدرت و بخشش بدون منت.

سعدی مضامین خویش را در قالب داستان هایی از عرفا و اشخاص مورد اعتماد جامعه می آورد. در دومین حکایت باب چهارم بوستان داستانی از بایزید نقل می کند که پس از گرمابه طشتی خاکستر بر سر و صورتش ریخته می شود و این عارف از آنجا که خود را لایق آتش می داند به خاطر ریختن خاکستر خدا را شکر می کند. در این حکایت، تأسی و تشبه بایزید به رفتار پیامبر(ص) را در مقابل فرد یهودی که همین کار را با پیامبر پیوسته تکرار می کرد به ذهن می رساند. هر چند دو تفاوت عمده میان این دو حکایت وجود دارد اما مشابهت هایی نیز دارند. اول این که شخص یهودی آن کار را از روی کینه و دشمنی انجام می داد. دوم این که هدف پیامبر(ص) گذشته از تواضع، ترویج دین و جان گرفتن درخت نوپای اسلام بود.
در فرهنگ اسلامی همواره دو جبهه وجود داشته است در مقابل«أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ»تعبیر «رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ» و در برابر«أَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِینَ» عبارت «أَعِزَّةٍ عَلَى الْکَافِرِینَ» خودنمایی می کند.
شاید در سلوک عرفا شدّت و حدّت لازم در مقابل نا اهلان زیاد احساس نشود اما روش ایشان در برخورد و مواجهه با این قشر از افراد متفاوت است. پاسخ های کوبنده، طرد اشخاص، انزوا و گوشه گیری، سد هایی در برابر سوء استفاده ی اشخاص متواضع است.
محسن شرفی

موافقین ۰ مخالفین ۰ ۹۷/۱۰/۱۵
محسن شرفی

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی